Henryk Sienkiewicz – życie i twórczość

Henryk Sienkiewicz (1846-1916) to jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy, przedstawiciel pozytywizmu, laureat literackiej Nagrody Nobla (1905).

Młodość

Przyszły pisarz urodził się w zubożałej rodzinie szlacheckiej, we wsi Wola Okrzejska na Lubelszczyźnie. Rodzina wyprowadziła się stamtąd, kiedy Henryk był jeszcze dzieckiem. W roku 1861 osiadła w Warszawie. Tam też młody Sienkiewicz skończył gimnazjum, a następnie podjął studia w Szkole Głównej Warszawskiej, która wykształciła wielu wybitnych przedstawicieli polskiego pozytywizmu. Przez krótki czas studiował medycynę i prawo, ukończył studia na wydziale filologiczno-historycznym. Zdobyta tam wiedza o języku i historii przydała mu się w kolejnych latach przy tworzeniu powieści historycznych.

Debiut

Po ukończeniu studiów pracował jako dziennikarz, przede wszystkim w „Gazecie Polskiej” i „Niwie”. Wtedy też – na początku lat 70. – ukazały się w druku jego pierwsze utwory literackie: powieść Na marne zbiór nowel Humoreski z teki Worszyłły. Prawdziwą popularność zdobył jednak w drugiej połowie dekady, kiedy wyjechał do Stanów Zjednoczonych i publikował w „Gazecie Polskiej” korespondencję z podróży. Cykl reportaży pisanych między rokiem 1876 a 1878 został następnie wydany pod tytułem Listy z podróży do Ameryki.

W 1881 roku Henryk Sienkiewicz ożenił się z Marią Szetkiewiczówną, z którą doczekał się dwojga dzieci. Niestety po czterech latach małżeństwa Maria zmarła na gruźlicę.

Sława

Lata 80. XIX wieku to dla pisarza okres wytężonej pracy nad sławną Trylogią, w skład której wchodzą powieści Ogniem i mieczem (1884), Potop (1886) i Pan Wołodyjowski (1888). Te utwory przyniosły Sienkiewiczowi uwielbienie czytelników i sukces finansowy. W kolejnych latach powstały takie poczytne powieści, jak Bez dogmatu, Rodzina Połanieckich, Quo Vadis, Krzyżacy, W pustyni i w puszczy i kilka innych.

W 1905 roku Henryk Sienkiewicz jako pierwszy polski pisarz otrzymał literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Zmarł w 1916 roku w Vevey w Szwajcarii i tam został pochowany. W 1924 roku prochy pisarza sprowadzono do Polski i pochowano z najwyższymi honorami w podziemiach katedry św. Jana w Warszawie.

Autor lektur szkolnych

Wiele spośród utworów Sienkiewicza trafiło do kanonu lektur szkolnych. Należą do nich:

  • W pustyni i w puszczy – przygodowa powieść dla młodzieży o perypetiach Stasia i Nel w Afryce.
  • Latarnik – patriotyczna nowela o Skawińskim, polskim emigrancie do Panamy.
  • Krzyżacy – powieść historyczna, której akcja toczy się między rokiem 1399 a 1410.
  • Quo Vadis – powieść historyczna z czasów starożytnego Rzymu, opowiadająca historię prześladowań pierwszych chrześcijan.